1 . دنيا به آب بارانى تشبيه شده است كه از آسمان نازل مىشود ، انبوه گياهان را پرورش مىدهد و آثار حيات در همه چيز ظاهر مىشود ؛ اما بعد از چند ماه فصل خزان فرا مىرسد ؛ گياهان زرد و خشكيده ، برگ‌هاى درختان پژمرده و همراه تندباد به هر سو پراكنده مىشوند و آثار حيات برچيده مىشود . « وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلَ الْحَياةِ الدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشيماً تَذْرُوهُ الرِّياحُ وَكانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِراً » . « 1 » 2 . دنيا همچون آبگاهى تيره و كدر است و يا همچون چشمه‌اى گل‌آلود ، آزمايشگاهى است هلاك كننده و نورى است كه به زودى غروب مىكند و سايه‌اى كه از بين مىرود و تكيه‌گاهى كه رو به خرابى است : ( فَإِنَّ الدُّنْيَا رَنِقٌ مَشْرَبُهَا رَدِغٌ مَشْرَعُهَا يُونِقُ مَنْظَرُهَا وَيُوبِقُ مَخْبَرُهَا غُرُورٌ حَائِلٌ وَضَوْءٌ آفِلٌ وَظِلٌّ زَائِلٌ وَسِنَادٌ مَائِل ) . « 2 » 3 . دنيا همچون سايهء ابرهاست كه هرگز پايدار نيست و همچون صحنه‌هاى دل‌انگيز خواب‌هاست . . . و مانند عسلى است كه مشوب به سم كشنده است : « إنَّ الدُّنْيا ظِلُّ الْغَمامِ وَحُلُمُ الْمَنامِ . . . وَالْعَسَلُ الْمَشُوبُ بِالسَّمِّ سَلّابَةُ النِّعَمِ أكَّالَةُ الأُمَمِ جَلَّابَةُ النِّقَمِ » . « 3 » 4 . دنيا همانند كمانى است كه تير در چلهء آن گذارده شده و اهل خود را نشانه‌گيرى كرده ؛ كمانى كه تيرش هرگز خطا نمىرود و زخم و جراحتش مداوا نمىشود : « أَنَّ الدَّهْرَ مُوتِرٌ قَوْسَهُ لَاتُخْطِئُ سِهَامُهُ وَلَا تُؤْسَى جِرَاحُهُ » . « 4 » 5 . دنيا همچون سايهء انسان است ( كه در مقابل او بر زمين گسترده است ) هرچه به دنبالش بدود دور مىشود و اگر بايستد مىايستد و پايدار مىگردد : « مَثَلُ

--> ( 1 ) . كهف ، آيهء 45 ( 2 ) . نهج‌البلاغه ، خطبهء 83 ( 3 ) . غررالحكم ، 2166 ( 4 ) . نهج‌البلاغه ، خطبهء 114